in Analyses, Meningen, Voorpagina

Gaat Van Middelkoop bungelen? En wat wist Balkenende?

Blijkens  dit bericht wil Minister van Defensie Eimert van Middelkoop van de redactie van radioprogramma Argos de bewijzen inzien voor hun stelling dat Nederlandse commando’s in 2001 en 2002 meevochten met Amerikaanse soldaten terwijl het mandaat dat niet toeliet. Van Middelkoop’s actie is opmerkelijk omdat die stap helemaal niet nodig zou hoeven zijn. Van Middelkoop is als minister toch overtuigd van de eerlijkheid van zijn staf? Of is dat niet het geval en twijfelt hij, heeft hij extra bewijzen nodig? En wat weet Jan Peter Balkenende, die tenslotte in 2001 en 2002 minister-president was?  

UPDATE: Nu blijkt dat VVD-minister Frank de Grave in augustus 2000 al aan de Tweede Kamer heeft laten weten dat in principe “zes soorten geheime missies” zijn toegestaan om uit te (laten) voeren door het Korps Commando Troepen. Dat is staand beleid, dus met toestemming van de Tweede Kamer van destijds, maar: slechts een select groepje ministers weet wat voor soorten missies dat zijn. Een Diepe Keel suggereert dat minister Van Middelkoop dit misschien helemaal niet wist, en de vraag is nu of die ‘zes geheime missie-soorten’ ook vielen onder het Afghanistan-mandaat. The plot thickens… 

ChristenUnie-minister Van Middelkoop zit hoe dan ook met de vraag of Nederlandse commando’s nu wel of niet meededen met Amerikaanse troepen tijdens gevechten in 2001 en 2002. Zo ja, dan zou dat namelijk inhouden dat het vorige kabinet gelogen heeft tegen het kabinet. Daar minister Van Middelkoop de afgelopen dagen in het parlement en het publieke domein meerdere malen gezegd heeft dat Nederlandse commando’s niet meevochten — wat ook niet mocht, gezien het ‘opbouw’-mandaat — zou hij gelogen hebben tegen het parlement, en dus het volk. Een politieke halszaak die hem zijn positie kan kosten.

Daarom is het des te vreemder dat Van Middelkoop niet gewoon een persconferentie belegt, een berg bewijzen afkomsting van zijn ministerie op tafel legt en stelt dat de kous daarmee af is. Maar dat heeft hij nog niet gedaan. Is er dan iets loos? Heeft hij die bewijzen niet, of – nog erger – vertrouwt hij zijn eigen mensen niet…?

Want gebrijk aan bewijzen – dat zou Van Middelkoop niet moeten hebben.

Ten eerste. Van vrijwel alle (radio-)gesprekken tussen in het veld opererende soldaten en de eerste commandolijn (sergeants, luitenants) op peloton-niveau bestaan logboeken. Maar ook tussen de commandolijnen zelf bestaan logboeken. Dat bewees het NIOD-onderzoek naar Srebrenica. Dus bestaan die ook van de communicatie tussen troepen in Afghanistan in 2001-2002. Wie zegt dat het niet zo is, is of een leugenaar – of de NL troepen gebruikten Amerikaanse communicatiemiddelen.
Het laatste zou hoogst ongebruikelijk zijn en welhaast feitelijk onmogelijk, omdat de Amerikanen nooit zomaar non-Amerikanen toelaten op hun communicatiekanalen.

Het is – mede vanwege die logboeken – des te vreemder dat minister Van Middelkoop nu verhaal gaat halen bij Argos en niet zijn eigen ministerie van Defensie. Ten eerste omdat Van Middelkoop te allen tijde zou moeten kunnen vertrouwen op wat zijn medewerkers op het ministerie hem vertellen.
Is dat dan niet zo? Weet Van Middelkoop dan niets van die logboeken, waarmee hij binnen een persconferentie van 2 minuten het heel Argos-verhaal van tafel zou vegen? Of bestaan die logboeken opeens niet? Of zijn ze verdwenen? Vragen, vragen.

Ten tweede zou er nog een tweede berg van bewijzen moeten zijn waarmee Van Middelkoop zou kunnen wapperen.: de bevoorradings-logboeken. Soldaten die op (gevaarlijke) missies gaan nemen altijd extra ammunitie, voedsel, medische voorraden en brandstof e.d. mee. Die informatie moet terug te vinden zijn op drie plekken: het bevorraadingscentrum op het kamp in Afghanistan, de kazerne in Nederland en het ministerie van Defensie.

Uiteraard moet uit de bestellijsten van het kamp in Afghanistan voor voorraden een grote toename blijken in diezelfde periode; regels vereisen immers dat uitgedeelde voorraden altijd weer worden aangevuld. Uit dit alles zal een boel moeten blijken. Zijn die logboeken er dan niet? Dat kan niet, want dan zouden ze vernietigd moeten zijn. Wijzen ze dan iets anders uit, namelijk de onschuld? Waarom wappert Van Middelkoop daar dan niet mee? Vertrouwt hij het zaakje op dit front soms ook niet?
En dan heb ik het nog niet eens over veldrapporten van de Nederlandse troepen, die men MOET indienen, ook al opereert men in het grootste geheim. Die rapporten bestaan in ieder geval wel, of misschien: zij hebben bestaan.

Tevens mag niet worden uitgesloten dat de toenmalige minister van Defensie, VVD’er Henk Kamp, weet had van de strijdende Nederlandse commando’s. Als dat zo is, dan moet dat in het kabinet besproken zijn. En daar was Balkenende dan dus bij, als lid van de troika Algemene Zaken-Buitenlandse Zaken-Defensie.

Ik zou zeggen, laat die arme Eimert niet alleen spartelen, zoals het CDA het zo graag ziet gebeuren met bewindslieden van andere partijen, maar betrek Balkenende er ook maar bij, in de vragen. Het zou zeker niet de eerste keer zijn als Balkenende om half vier ’s nachts opeens tussen neus en lippen door meldt dat hij precies wist wat er gaande was, na het eerst uren lang te ontkennen.

Een Diepe Keel weet inmiddels overigens te melden dat bovenstaande vragen nu ook leven bij de SP en D66. Vragen zullen gesteld worden en tenzij de bewijzen van Argos van generlei waarde blijken te zijn, zouden Van Middelkoop en Balkenende wel eens grote problemen kunnen krijgen.