in Analyses, Meningen, Voorpagina

Sociale Zaken bespioneert GPD: is de ‘spinmachine’ doorgedraaid?

Het ministerie van Sociale Zaken, sinds enige jaren in handen van het CDA, bespioneert al ruim een jaar regionaal persagentschap GPD. Middels in handen gekregen wachtwoorden logden medewerkers van de afdeling Communicatie in op het interne netwerk van de GPD en bekeken daar nog niet gepubliceerde artikelen, notities en andere bestanden. Naast dat dit natuurlijk illegaal is en tot op de bodem uitgezocht moet worden, speelt er nog iets. Het hoofd Communicatie van dat ministerie is Stephan Schrover. En laat die nu al jaren — net als compaan Jack de Vries — een zware spin-doctor van het CDA zijn met een diepe hang naar totale controle over de newsflow omtrent zijn CDA-ministers.

Normaliter laten PR-afdelingen in het weekeinde hun voicemails vollopen en reageert men pas maandag eens. Maar Schrover & Co zijn met hun hand in de koekjesdoos betrapt, men heeft ronduit minstens één wet willens en wetens overtreden, en dus gaat de spin-machine weer in de vijfde versnelling. Schrover persoonlijk liet zaterdag, toen het nieuws brak, direct weten dat “maatregelen genomen zullen worden om herhaling te voorkomen”. Stappen tegen de desbetreffende Communicatie-medewerkers zullen echter niet direct worden genomen.

Het heeft er echter alle schijn van dat er meer aan de hand is. Schrover probeert het hele incident te downplayen door het op de schouders van enkele medewerkers te schuiven maar (voorloopig) geen persoonlijke consequenties op te leggen. Maar dat is te makkelijk. Niet alleen die direct betrokken medewerkers, maar ook Schrover zelf dienen onmiddellijk op non-actief gesteld te worden hangende een (nog aan te kondigen) onderzoek door het Openbaar Ministerie.

Dat onderzoek is overigens zó klaar, want al wat de hermandad hoeft te doen is even langs gaan bij de netwerkbeheerder van het ministerie van Sociale Zaken en daar de gegevens over het data-verkeer van het afgelopen jaar op te vragen. Uit een cross-check met de IP-adressen van de GPD-servers zal direct blijken vanaf welke computers binnen het ministerie is ingelogd op de GPD-servers. Daar iedereen een persoonlijk gebonden inlog heeft voor zijn of haar computer, zijn de namen van de over de schreef gegane medewerkers zó bekend. En het zou niet verbazen als ene Stephan Schrover binnenkort Stephan S. genoemd dient te worden, hangende het onderzoek.

Daarnaast lijkt het verstandig als het OM ook even gaat neuzen bij de netwerkbeheerder van het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Dat ministerie wordt op dit moment immers ook geleid door een CDA-minister maar — belangrijker nog — de afdeling Communicatie aldaar wordt gerund door Stephan Koole. Schrover is sinds 1 mei van dit jaar de opvolger van Koole bij Sociale Zaken en zoals we nu weten, bespioneerden de Communicatiemedewerkers van Sociale Zaken al ruim een jaar lang de GPD. Dat spioneren begon dus tijdens de Koole-periode, en een half jaar vóórdat Schrover aan het werk toog. Dus, voor en over Koole de volgende vragen:

  • Wat wist u van het bespioneren van het GPD-netwerk door medewerkers van de Communicatie-afdeling van Sociale Zaken toen u daar hoofd van was?
  • Had u ooit een vermoeden van wat er aan de hand was?
  • De medewerkers op die afdeling – waar kwamen die vandaan? Waren dat toevallig voormalige medewerkers van de CDA-fractie in de Tweede Kamer?
  • Bespioneren medewerkers van uw afdeling van Verkeer & Waterstaat nu ook het netwerk van de GPD?

Maar zelfs als Koole en Schrover glashard ontkennen iets te hebben geweten van het gewroet in de GPD-servers, dan nog heeft CDA-minister Piet Hein Donner een groot probleem. (Waarschijnlijk is die wetenschap ook een reden voor de opmerkelijk snelle pogingen tot ‘damage control’ op een zaterdag.) Ambtenaren van het ministerie waar Donner politieke verantwoordelijkheid voor draagt hebben immers de wet overtreden, en dankzij de Pikmeer-arresten kunnen ambtenaren niet vervolgd worden. Niettemin kon Schrover niet anders doen dan erkennen dat mensen van zijn afdeling iets illegaals gedaan hebben, want hij is slim genoeg om te weten dat één uitdraai van het binnenkomende dataverkeer van de GPD-servers genoeg is om hem aan de schandpaal te nagelen indien hij het ontkend zou hebben.

Er is dus geen weg terug; iemand moet hangen, en het komt dus mooi op het bordje van zijn minister terecht. Oerstom.

Want als Donner zegt dat hij niets wist van het gebeurde, en zelfs als dat waar is, dan is hij nog steeds politiek verantwoordelijk.

Voorts dient het CDA de hand flink in eigen boezem te steken, want het moge duidelijk zijn dat de spinmachine, opgetuigd door onder andere Jack de Vries en de fanatieke  CDA’er Stephan Schrover, op het ziekelijke af probeert controle te houden over de newsflow omtrent hun CDA-zwaargewichten, en niet in de laatste plaats Piet Hein Donner.

Want het is natuurlijk het ultieme wapen in de strijd om de beeldvorming: vooraf weten wat de krant van morgen gaat schrijven over ‘jouw’ bewindslid, opdat je ver van tevoren eventuele ‘damage control’ en spin met elkaar kunt afstemmen — of misschien zelfs een voorschot nemen.

Hoe dan ook, het mag en kan niet blijven bij een eenvoudig ‘mea culpa’ van de heer Schrover, en verder niks. Hier zijn fundamentele grenzen overschreden en bovendien is tenminste één wet overtreden. Het is dus even afwachten wat het OM gaat doen. Maar doet dat OM niets, dan is het welhaast onvermijdelijk dat de GPD aangifte doet en zo’n onderzoek afdwingt. Maar laat het dan wel een brééd onderzoek zijn.