Blijkens dit verhaal – en andere door dit blog uit Den Haag opgevangen geluiden – denkt het CDA oprecht dat het vanuit het kabinet een krachtig weerwoord kan bieden aan Geert Wilders. Sterker, men is ervan overtuigd dat Wilders getemd kan worden door een paar ‘zwaargewichten’ in de vorm van Piet Hein Donner en Gerd Leers. De naïviteit van het CDA grenst aan het absurde. Niet het CDA, maar Wilders gaat profiteren.

Stel u voor: de Tweede Kamer als boksring. In de ene hoek Piet Hein Donner. Al jaren minister en het in de ogen van PVV-kiezers vleesgeworden pluchedier en verklaard opponent van Geert Wilders.

Naast Donner staat Gerd Leers, de voormalige burgemeester van Maastricht die landelijke bekendheid verwierf door zijn pleidooi vóór de legalisering van softdrugs. De burgemeester die populair was in zijn stad Maastricht, jazeker. Maar die onder PVV-kiezers toch niet zó populair is.

Dezelfde Gerd Leers die in deze uitzending van Netwerk (uit 2007, dank Geencommentaar.nl) nog hard van leer trekt tegen Wilders. Die Gerd Leers (geen familie!) moet CDA-kiezers gaan terughalen van hun uitstapje naar de PVV. Buiten de ring staat coach Maxime Verhagen die zijn twee boksers, zijn twee pitbulls, zijn twee oude mastodonten aanmoedigt.

Aan de andere kant van de boksring een scherp in pak gestoken Geert Wilders, het Blonde Beest uit Venlo, die fluitend zijn nagels bijvijlt. Verveeld blaast hij het nagelstof weg, kijkt op zijn horloge en smijt een glimlach het publiek in. De mensen kunnen niet wachten tot hij die vastgeroeste regeringstypes hun vet geeft.

Hoe gaan Donner en Leers Wilders aanpakken? Niet door te tamboereren op daden. Dat kan niet, want daar zorgt het gedoogakkoord voor waar het CDA mee ingestemd heeft. Om te doen waar Wilders-stemmers om vragen, namelijk een forse aanscherping van het immigratie- en integratiebeleid, moeten eerst internationale verdragen worden gewijzigd. Verdragen die Nederland in het verleden ondertekende, afspraken waar Nederland zich niet zomaar eenzijdig uit terug kan trekken. Voordat die verdragen gewijzigd zijn – laat staan dat het kan – zijn Donner en Leers jaren verder.

En over een, twee, drie en vier jaar wonen er nog steeds Marokkanen om de hoek bij de PVV-stemmers.

Dat schiet allemaal niet op, en daar kan, nee zal Wilders hen mee om de oren slaan als dat nodig is. En keihard ook. Naast wijzen op het gebrek aan daden zal Wilders de twee ministers als vanouds geselen met zijn tong, indien daartoe uitgedaagd. Denkt men bij het CDA nou echt dat loose cannon Wilders zich laat temmen? Wilders, de man die juist steeds stemmen wint door de hele Tweede Kamer en het kabinet voor rotte vis uit te maken? Hij snapt het trucje. Wilders zal er echt niet voor terugschrikken om Donner en Leers dezelfde behandeling te geven als hij oud-PvdA-minister Ella Vogelaar gaf.

High Noon @ Plein 1
Dat is het soort behandeling dat camera’s trekt. Nederland zal getuige zijn van een Donner, die – na een goed getimede uitbarsting van super-retoricus Wilders – stamelend een als ad rem bedoeld citaat uit de bijbel prevelt achter het spreekgestoelte in de Tweede Kamer. Of een oproep tot fatsoen doet. Of probeert het af te doen met een grapje. Of een Balkenendeiaans “zo gaan we niet met elkaar om…” de microfoon in rommelt. Wat het ook is dat hij zal zeggen, zodra hij uitgesproken is zal Wilders hem spreekwoordelijk een uppercut toedienen, en nog één, en nog één. Donner zal qua retoriek Wilders nooit kunnen verslaan.  De nuance heeft het altijd afgelegd tegen de verbale boksbeugel. De sloper uit Venlo heeft dat nu wel bewezen. Wilders’ kiezers willen geen praatje, geen geprevel, geen wijsheidjes. Die willen klare taal, en die kan Donner hen niet geven. Dat zit nu eenmaal in de aard van het beestje.

Gerd Leers is wat meer bedreven in de retorica. Hij zou Wilders in principe van jetje kunnen geven tijdens een uitwisseling van woorden. Maar dan staat daar wel een Leers met rode vlekken in zijn nek te krijsen terwijl Wilders minzaam lachend zijn stropdas recht trekt. Want hij heeft De Macht wéér op de kast gekregen, precies wat zijn kiezers willen zien. Erger nog, hij kan bewijzen dat Leers aan het falen is met zijn beleid, dankzij die langdurige procedures. Je hebt geen kristallen bol nodig om nu al te voorzien hoe Wilders wappert met een krantenartikel over uitgebrande auto’s in Amsterdam-West, of statistieken over inzakkende deelnamecijfers aan de inburgeringscursussen. En met iedere uitgekiende uitbarsting wordt het retorische zwaard van Leers botter en botter, totdat hij geen deuk meer in een pakje boter kan slaan tegenover de salvo’s van Wilders.

Machteloos
Al te veel steun hoeven Donner en Leers niet te verwachten van Maxime Verhagen, noch van Mark Rutte. Mochten zij binnenskamers aandringen op actie tegen Wilders, bijvoorbeeld een indringend gesprek tussen vier ogen, dan zal het antwoord een hard ‘njet’ zijn. Rutte wil zijn kabinet niet in gevaar brengen, het eerste onder een liberale premier in 90 jaar, en Verhagen wil Wilders ook niet boos maken. Want Wilders kan ieder moment met veel bombarie zijn gedoogsteun aan het kabinet intrekken en dan valt het kabinet en zijn de dagen van Verhagen in Den Haag geteld.

Het is naïef van het CDA om te denken dat de christendemocratische bewindslieden ooit Wilders zullen kunnen overschreeuwen. Ook maakt Wilders geen deel uit van de regering, iets wat hij steeds zal benadrukken. Hij zal niet nalaten kiezers duidelijk te maken dat de PVV, van alle rechtse partijen, de enige partij is die niet in de regering zit. Daarmee is hij, naast de VVD en het CDA, de enige partij op rechts waar mensen als proteststem tegen de minderheidsregering op kunnen stemmen. Voor hen is stemmen op een linkse partij geen optie en SGP’ers zijn gekke fundamentalisten, dus tja, dan is de rekensom op rechts snel gemaakt.

Het CDA wil maar niet begrijpen dat dit kabinet een tussenstop is voor Wilders, iets wat eigenlijk toevallig voorbij kwam. Wilders wist wel dat hij veel zetels zou gaan winnen tijdens de laatste verkiezingen, maar dat het er 24 zouden worden verbaasde hem zelf. De boot kwam voorbij, vrind Rutte nodigde hem uit en Wilders besloot mee te doen – zij het dat hij de beste stuurman aan de wal bleef, met maar één doel: de grootste partij op rechts worden. En niet alleen staat hij hoog en droog aan de wal, in zijn hand heeft hij een touw waaraan een kurk zit die het gat in de boot van Rutte en Verhagen vult.

It’s nothing personal, Mark. It’s strictly business
Want dat is Wilders’ werkelijke ambitie: de grootste worden. Zijn hele wezen is daarop gericht. Het maakt Wilders niet uit welk gedachtengoed hij daarvoor moet emuleren, welke beleidspunten hij moet kopiëren van andere partijen, of welk pseudo-ideologisch geneuzel van een Martin Bosma daarvoor nodig is als onderbouwing. Als hij straks maar de VVD en het CDA achter zich laat, en beleid kan gaan dicteren.

Als ‘Premier Wilders’. Precies zoals hij zei tegen Mark Rutte tijdens de presentatie van de regeerakkoorden op 30 september, toen Rutte wegdroomde over een eventueel volgend kabinet. “Onder premier Wilders”, zei de PVV-leider grijnzend. Rutte stotterde een geforceerde lach. Maar het was geen grap, ondanks dat Rutte het zo probeerde uit te leggen. Wilders meende het, woord voor woord.

Wilders als leider van het volgende kabinet, na Rutte. Dat kan maar één ding betekenen: premier Rutte mag de premierbonus niet krijgen. Daarom moet dit kabinet falen. Als Donner of Leers dat in het vuur van hun strijd tegen Wilders bespoedigen, zal hij dat met open armen verwelkomen.

Wouter Bos vindt dat zijn Partij van de Arbeid in de Tweede Kamer zich minder moet laten leiden door de toon van de aanvallen van Geert Wilders. In plaats van in die “val” van Wilders te trappen, zou de PvdA zich meer moeten richten op de inhoud, zei hij in een uitzending van Buitenhof. Bos geeft hiermee aan weinig te snappen van wat de meerderheid van de Wilders-kiezers beweegt.

Had Bos zich verdiept in een op Wilders-kiezers gericht onderzoek van Motivaction, dan had hij geweten dat een meerderheid van de potentiele Wilders-stemmers vooral op de peroxidelimbo gaat stemmen als een vorm van protest.

Het onderzoek concludeert dat veel Wilders-kiezers het eigenlijk helemaal niet zo eens zijn met bijvoorbeeld de fundamentele mening van Wilders over de islam. Maar ze vinden zijn zwart-witte stellingname vooral aantrekkelijk omdat hij pretendeert met ‘echte oplossingen’ te zullen komen, als hij eenmaal in de regering zou komen te zitten. (Veel Wilders-kiezers zien hem overigens liever niet premier worden — wat aangeeft hoe weinig vertrouwen hij van hen krijgt, hetzelfde euvel dat Pim Fortuyn trof onder zijn eigen kiezers.)

Vraag je door voor welke problemen er dan oplossingen gevonden dienen te worden, dan komen er eigenlijk heel abstracte antwoorden. Het centrale probleem is de angst onder kiezers voor de veranderende wereld, en verandering an sich. Oude zekerheden, ingevoerd en ingesteld door dezelfde partijen die zij nu afstraffen in de peilingen, verdwijnen als gevolg van hervormingen door diezelfde partijen.

Er zijn dus Wilders-stemmers die de middenpartijen niet meer vertrouwen waar het gaat om in stand houden van verworvenheden. Wilders springt daar handig op in. Morrelen de PvdA en het CDA aan de AOW-leeftijd, dan roept Wilders om het hardst dat hij die op 65 wil houden, wat er ook gebeurt. Mogelijke bezuinigingen op de AWBZ? Wilders is er tegen. Grenzen aan de hypotheekrente-aftrek? Wilders is er als de kippen bij om te roepen dat de aftrek moet blijven zoals die is.

Wilders voelt, vanuit de veiligheid van de oppositie, de angst feilloos aan. Steeds vaker positioneert hij zich zelfs als de hoeder van de verworvenheden van voormalig PvdA-leider Willem Drees. In een toespraak in de Tweede Kamer eerder dit jaar zei hij letterlijk: “Er loopt een lange weg van Willem Drees naar Wouter Bos en die weg loopt steil naar beneden.”

Ironisch genoeg doen de middenpartijen CDA en PvdA er juist alles aan om zo weinig mogelijk te veranderen. Men stapelt compromis op compromis om de kiezer maar niet te hard voor het hoofd te stoten. Het CDA ging de vorige verkiezingscampagne zelfs in met een zo goed als leeg verkiezingsprogramma; alle hervormingsdrift van de voorgaande kabinetten Balkenende was er vakkundig uitgesneden. Rondom Bos hing nog wel een zweem van hervormingsgezindheid, en die werd door de kiezer dan ook direct afgestraft; de PvdA ging van een mogelijk grote overwinning in de peilingen naar een verlies op verkiezingsdag.

Het gaat veel Wilders-kiezers dus juist om de inhoud. Ja, de toon is ook van belang, maar de inhoud die de PvdA en het CDA presenteren, vertrouwt men niet meer. Het CDA en de PvdA hebben onlangs in een ‘crisis-akkoord’ besloten dat de AOW-leeftijd van 65 naar 67 gaat, iets waar veel CDA- en PvdA-stemmers niets van willen weten. Als de inhoud is dat veel naar Wilders overstappende PvdA’ers niet willen dat de pensioenleeftijd omhoog gaat, hoe wil Bos die vlucht middels een debat over de inhoud dan voorkomen, als zijn partij net heeft ingestemd met een verhoging van die pensioenleeftijd?

Het probleem is dat niets doen — moeilijke beslissingen uitstellen of overhevelen naar een volgend kabint — ook weer afgestraft wordt door andere Wilders-kiezers. Dit is de groep mensen met een doorgaans lagere opleiding, en die voor het laatst zijn gaan stemmen in 2002, toen ze massaal opkwamen en de Lijst Pim Fortuyn 24 zetels gaven in de Tweede Kamer. Deze mensen komen doorgaans niet in de peilingen voor, omdat ze maatschappelijk inactief zijn. Aan peilingen en onderzoeken doen ze niet mee, eenvoudig omdat ze daar niet aan mee willen doen en omdat de onderzoekers vaak gewoon niet weten wie die kiezers zijn. Dat maakt het moeilijk hen te vinden en te benaderen.

Deze kiezers zijn het meest cynisch. Voor de meesten onder hen zijn politici niets meer dan zakkenvullers, die alles doen om aan de macht te blijven.

Het zijn juist de centristische partijen PvdA en CDA die die overtuiging voeden door het constante sluiten van zouteloze compromissen. Dat schraagt de gedachte onder deze kiezers dat het die partijen alleen maar om de macht te doen is, een gedachte die niet zo gek is want de coalitiepartijen sluiten juist compromissen, of stellen beslissingen uit, omdat ze problemen uit de weg willen gaan die de coalitie zouden kunnen opblazen.

Bos probeert vat te krijgen op de nationale discussie. Hij probeert zichzelf erin te injecteren als de boven de partijen staande staatsman. Vanuit zijn autoriteit als minister van Financien en vice-premier probeert hij gewichtig een debat over de inhoud aan te zwengelen.

Dat kan nog wel eens vies gaan tegenvallen. Op veel punten kunnen noch de PvdA noch het CDA nauwelijks nog een zwart-witte positie innemen. Op veel beleidsonderdelen zijn compromissen gesloten, waar veel Wilders-stemmers niet eens een compromis wilden maar juist helemaal geen actie, en alles laten zoals het was.

Bovendien spreken de peilingen Bos ook tegen. Bos vindt dat het over de inhoud moet gaan, en niet de toon. Maar de enige politicus die stelselmatig op hoge toon de confrontatie met Wilders zoekt, is Alexander Petchold van D66. Die kreeg van Bos ook een sneer in de Buitenhof-uitzending; Pechtold weet vooral waar hij tegen is, aldus Bos, maar weet niet wat er dan wel moet gebeuren.

Met die uitspraken bereikt Bos alleen iets onder studeerkamer-kiezers. Misschien dat hij het intellectuele deel van de naar D66 overgelopen PvdA-kiezers terug probeert te halen. Dat gaat hem niet lukken; de PvdA zal eerst moeten breken met de christenfundamentalistische ChristenUnie voordat die kiezers dat uberhaupt zullen overwegen.

Pechtold scoort in ieder geval in de peilingen door zijn vormelijke stellingname vis-a-vis Wilders. De PvdA niet. De nieuwste principiele stellingname van Bos — hij sluit de PVV uit als regeringspartner — heeft de PvdA niets opgeleverd in de peilingen.

De les die Bos had moeten leren, en waarvoor het nog niet te laat is, is dat veel kiezers de PvdA gewoon niet meer vertrouwen. Ze zien de PvdA als slechte hoeders van de sociale verzorgingsstaat. Bovendien vinden velen dat de PvdA als bestuurderspartij ook gefaald heeft waar het aankomt op sociaal beleid in hun gemeente. In de grote steden in de Randstad en de steden, waar veel PvdA- en Wilders-stemmers zitten, staat de PvdA aan het roer dankzij de monsteroverwinning tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 2006.

Als Bos het met de inhoud wil gaan winnen van Wilders, dan zal de PvdA inhoudelijk in de praktijk een kant op moeten die Bos en een flink deel van de centristische sociaal-democraten in zijn partij niet bevalt.

C‘est le ton qui fait la musique. Een waarheid als een koe. De PvdA laat Wilders steeds de toon zetten, en musiceert met hem mee. Wil je lui als Wilders aanpakken, dan moet je zelf dus de toon zetten. Dirigeren, de discussie naar je hand zetten. Wilders tot steeds idiotere extremiteiten verleiden. En een andere waarheid: luister naar je kiezer, en realiseer je dat als je inhoud hen gewoon niet bevalt, je het met die inhoud dus niet gaat winnen.

Mark Rutte gaat zijn laatste dagen in als politiek leider van de VVD. De afgelopen twee jaar heeft Rutte geprobeerd zijn grote concurrent Geert Wilders vliegen af te vangen door te hameren op de sociaal-economische agenda van de VVD. Maar die aanpak heeft gefaald en nu gaat Rutte opeens de Wilders-toer op, met harde taal over asielzoekers. Te laat. Oud-partijvoorzitter Bas Eenhoorn liet in NRC Handelsblad al doorschemeren dat Rutte wat hem betreft niet de persoon is die opeens Wilders rechts kan gaan inhalen. Ook andere VVD-prominenten steken nu open en bloot hele arsenalen aan zwaarden in zijn rug. Dag Mark. Het was (even) leuk.

VVD’er en Tweede Kamerlid Hans van Baalen moet nodig zijn hersenpan laten onderzoeken door een goede breinchirurg. De naar verluidt toch redelijk intelligente man presteert het namelijk om zichzelf in één column meerdere keren grandioos tegen te spreken.

In een column in Trouw, meer een soort dagboek van Van Baalen, houdt de lijstrekker voor de VVD in Europa een dagboek bij. In de editie van donderdag 14 mei valt hij Geert Wilders aan. Daar is niets mis mee, maar er zijn wel grote fouten te ontdekken in Van Baalen’s schrijfsel.

Ten eerste is Van Baalen de afgelopen maanden de eerste die roept dat het in de Europese verkiezingscampagne moet gaan om Europa, en de plaats van Nederland daarin. Hij hekelt Europese politici die expres Nederlandse politieke perikelen verwarren met Europese zaken, puur om stemmen te trekken.

Des te opmerkelijker dus dat Van Baalen zijn column begint met de oproep op voor de VVD in Europa te stemmen door zich af te zetten tegen het nationale beleid van het CDA in Nederland.

Mensen die genoeg hebben van het uitstel-/afstelkabinet van Balkenende kunnen op Van Baalen stemmen, zegt de VVD’er. Dat is misleiding van de kiezer. Mensen die niet beter weten, zouden door dit onverantwoordelijke Kamerlid misleid kunnen worden met dit argument. Jan-Peter Balkenende (Verfoeid Zij Zijn Naam) is premier van Nederland, niet lijsttrekker van het CDA voor het Europese parlement. Van Baalen verkoopt onzin.

Ten tweede valt Van Baalen de Partij voor de Vrijheid van Wilders aan vanwege diens “bouw een muur om Nederland”-mentaliteit. Maar even verderop in zijn column pleit Van Baalen doodleuk en met trots voor de immigratiebeperkingen die de VVD in Europa voorstaat. Hoe krijg je het voor elkaar?

Hoe kun je Wilders aanvallen voor diens gebrek aan zeevaardersmentaliteit, hem verwijten dat hij een muur om Nederland wil bouwen, hem verwijten dat hij de open blik mist die Nederlanders eeuwenlang hebben gehad en die Nederland ‘groot’ hebben gemaakt – en dan, drie paragrafen later, gewag maken van het immigratie-beperkende karakter van het VVD-verkiezingsprogramma in Europa? Moet de conclusie dan zijn dat de VVD ook ‘bang’ is, en een muur rond Nederland danwel Europa wil neerzetten? Het is gewoon idioot wat Van Baalen schrijft.

Totdat Hans van Baalen naar breinchirurg gaat en de kronkels in zijn kop recht laat zetten, voor zover dat al kan, dient de man niet één enkele stem te krijgen. Want je moet er toch niet aan denken dat hij straks voorstellen moet gaan schrijven, waar wel veel meer paragrafen in gaan…