Nederlandse dagbladen zijn ‘rechts’, en niet ‘links’. Dat concludeert een onderzoeksteam onder leiding van politicoloog André Krouwel, na zes maanden kranten doorploegen. Onzin, zegt de schrijver dezes na 5 seconden peinzen. De conclusie klopt niet. Kranten zijn gewoon opportunistisch.

Krouwel & co, verbonden aan het ‘Center for Applied Politics’, werd door gratis krant DAG gevraagd de Nederlandse media eens onder de loep te nemen. Doel: zoek uit of de media nu ‘links’ of ‘rechts’ zijn.

Daarvoor wordt op punten een onderzoekmechaniek losgelaten. Zo heeft Krouwel geturfd hoe vaak de naam ‘Geert Wilders’  op de voorpagina van een krant voorkwam. Hoe vaker dat het geval was, in de kranten van 1 januari tot 1 juni van dit jaar, hoe minder ‘links’ de desbetreffende krant. Een interessante benadering.

Mede op basis van contextuele vergelijkingen tussen dagbladen, waarbij de verschillen vooral geïndexeerd worden aan de hand van de Volkskrant (‘links’) en de Telegraaf (‘rechts’), concludeert Krouwel dat de media eerder naar ‘rechts’ overhellen dan dat ze ‘links’ zouden zijn. En dat terwijl de consensus onder een groot deel van de Nederlanders is dat ‘dé’ media ‘links’ zijn.

Maar als je Krouwel’s conclusies uit het onderzoeksrapport scheurt en dan de resultaten nog eens tot je neemt, kan er een veel belangrijkere conclusie worden getrokken. Namelijk: krantenredacties zijn opportunistisch, daardoor schaamtelozer populistisch, en snel geneigd mee te buigen met de Zeitgeist en peilingen.

Het ware beter geweest als Krouwel de dagbladen van het eerste halfjaar van 2008 vergeleken had met het eerste halfjaar van 2005. De kans is zeer groot dat hij op basis van dezelfde onderzoeksmethodiek zou concluderen dat de media in de eerste helft van 2005 ‘links’  waren.

Toen regeerde tenslotte Balkenende-II, het kabinet van CDA, VVD en D66. Het was een half jaar na de massale demonstratie op het Museumplein, en zelfs de Telegraaf was kritisch op het kabinet, dat de lasten verhoogde en de lusten verlaagde. En dat terwijl toch twee favoriete partijen van die krant deel uitmaakten van de regering, namelijk het CDA en de VVD.

Het is nu bijna niet meer voor te stellen, maar: de berichtgeving in juist de Telegraaf en het Algemeen Dagblad, twee kranten die volgens Krouwel de afgelopen zes maanden een ‘rechts’, anti-kabinet karakter hadden, was qua teneur net zo kritisch over Balkenende-II.

Journalisten zijn net mensen, en hoofdredacteuren – die ook de opdracht hebben om de oplage te bewaken – moeten ruiken wat er leeft onder de lezersgroep. Daar wordt iedere ochtend weer op ingesprongen. Blijkt uit peilingen dat de kleur geel populair is onder je lezers, dan getuigt het van zelfdestructief gedrag als je als hoofdredacteur de voorpagina rood schildert.

Eén in het onderzoek geciteerd zinnetje uit de Volkskrant spreekt in dat opzicht boekdelen. De als ‘links’ te boek staande krant schreef in een artikel dat de belastingen onder het huidige kabinet iets meer stijgen, maar dat daar geen extra of betere overheidsdiensten tegenover staan voor de belastingbetaler.

Was de Volkskrant echt ‘links’ geweest en niet opportunistisch of populistisch, dan was aan die zin toegevoegd dat het in stand houden van de huidige sociale voorzieningen steeds meer kost. En dat het daarom best logisch is dat er meer geld bij moet. Maar voor de Volkskrant volstond het kennelijk om zich aan te sluiten bij een breed gedeelde, doch kortzichtige mening.

Gemiste kans voor Krouwel. Misschien leest hij dit en breidt hij zijn onderzoek alsnog uit.

Dus Jan Marijnissen is politiek leider-af. Viert de PvdA nu feest? Ongetwijfeld flitste door menig PvdA-brein vandaag even iets van: “ha, dat scheelt!” Maar of de PvdA nu echt féést moet vieren… Waarschijnlijk heeft het weinig zin. Er zullen vele SP-kiezers zijn die liever tóch op de SP gaan stemmen de volgende keer, of kiezers zijn die helemaal niet gaan stemmen. Maar een werdegang terug naar de PvdA – daarvan zullen er maar weinig zijn.

Daarvoor zit de pijn te diep.

Marijnissen zei vandaag in zijn persconferentie dat de SP het dal in de peilingen achter de rug heeft, maar ook hij erkent achter gesloten deuren heus wel dat de SP een probleem heeft.

Dat is dat hij weggaat, en dat op een moment dat de echte opgaande lijn er voor de SP niet meer in zit. In plaats daarvan is de ontwikkeling in de kiezersvoorkeur eerder verontrustend te noemen.

Met een krachtige economie vinden veel shoppende kiezers integratie en (de strijd tegen) islam nu weer even belangrijker. Bovendien bieden noch de SP, noch de PvdA alternatieven voor de stijgende kosten van levensonderhoud door de oplopende energie- en voedselprijzen.

Nee, dan zijn partijen die belastingverlagingen beloven en daar bovenop ook nog eens moslims willen aanpakken, nu een stukje interessanter.

Niettemin hopen vele PvdA’ers vanaf vandaag dat een pluk SP-kiezers per vandaag weer op drift raakt, en misschien de PvdA herontdekt.

Vergeet het maar.

Kiezers die dat misschien zouden overwegen, zijn nu juist de kiezers die totaal niet honkvast zijn en dus ook niet hechten aan een linkse of rechtse overtuiging.

Dat zijn juist de kiezers die nu bij Verdonk en – in mindere mate – Wilders hokken, vanwege die belastingen en islam.

De SP-kiezers die de afgelopen zes maanden de SP trouw bleven in de peilingen, zijn wel honkvast. Zij zijn politiek een stuk bewuster, grotendeels overtuigd ‘links’, en grotendeels ex-PvdA’ers.

En zij vinden de PvdA nog steeds een stel verraders die de sociale idealen over de schutting gegooid heeft. Deze kiezers blijven eerder mokken bij de SP of gaan helemaal niet stemmen. Alles behalve de PvdA en dan zeker zolang Wouter Bos daar nog de lakens uitdeelt.

Nee, in plaats van hopen op een terugkomst van ooit verloren PvdA-kiezers, zouden de sociaaldemocraten zich eerder moeten richten op het eigen verhaal. Tijdens het afgelopen partijcongres hebben de leden, de partijvoorzitter en de fractievoorzitter zich helder uitgesproken voor een duidelijke, sociaaldemocratische koers.

En zelfs Bos lijkt zich daarbij neergelegd te hebben. Het is nu beter om met dat eigen verhaal aan de slag te gaan en daar stug in te volharden, dan te gaan zitten hopen dat anderen fouten maken.

Als je twee kroegen naast elkaar hebt die met elkaar concurreren, en in één kroeg valt de verwarming uit waardoor iedereen naar de andere kroeg gaat, dan heeft het voor de eerste kroeg weinig zin om te hopen dat de klanten vanzelf terugkomen als in de andere kroeg het licht uitvalt.

Dan moet je nog steeds je verwarming repareren, anders gaat iedereen óf naar huis, óf naar een kroeg in een andere straat.

Zie ook: Jan Marijnissen treedt af.

Hij zou gezondheidsproblemen hebben – naar verluidt een hartprobleem – en terugtreden als fractievoorzitter van de SP. Om 13:30 persconferentie.

Update: et voilá. Gezondheidsproblemen waren de oorzaak.