Toen Nederland in 2005 een referendum organiseerde over wat in de volksmond de \u2018Europese grondwet\u2019 ging heten, waren voorheen eurokritische bestuurders als premier Jan-Peter Balkenende en zijn minister van Financi\u00ebn Gerrit Zalm ineens hartstikke pro-EU. Nadat ze jaren lang mopperden dat de Europese Unie meer kostte dan opleverde \u2013 steeds herhaalden zij dat Nederland een nettobetaler was, en dat dat best minder kon \u2013 gingen zij in de campagne de boer op voor een onomwonden Ja-stem.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
En dat campagne voeren deden zij ook nog eens als een boer met kiespijn. De weerzin, het \u2018tegen heug en meug\u2019 straalde ervan af. Daarmee was hun positie logischerwijs behoorlijk ongeloofwaardig geworden in de ogen van kiezers, die immers jarenlang geconditioneerd waren met eurokritische gedachten. Mede als gevolg daarvan stemde een ruime meerderheid, 61,5%, tegen. De uitslag werd in Europa ervaren als een schok.<\/p>\n\n\n\n
Hetzelfde gebeurde in Groot-Brittanni\u00eb. Liet de toenmalige premier David Cameron eerst geen mogelijkheid onbenut om de EU retorisch te geselen, toen de campagne voor het Brexit-referendum begon smeekte hij de Britse kiezer bijkans om toch voor Blijven te stemmen. De uitkomst is bekend.<\/p>\n\n\n\n
In uit Amerika overgevlogen communicatiejargon heet dit fenomeen dat je jezelf \u2018in een hoek geschilderd hebt\u2019: je hebt zo duidelijk een positie ingenomen dat je jezelf klem hebt gezet. VVD-leider Mark Rutte en CDA-kroonprins Wopke Hoekstra hebben nu hetzelfde gedaan in de Europese discussie over het delen van schuldenlasten. In veel hoofdsteden zetten zij de afgelopen weken kwaad bloed met hun onverzettelijkheid tegen \u2018Coronabonds\u2019 of \u2018Eurobonds\u2019: even kort door de bocht de creatie van \u00e9\u00e9n soort, pan-Europese staatsobligaties waarin Nederlands en Duits schuldpapier versmelt met dat van onder andere Spanje, Itali\u00eb en Griekenland. Drie landen met een hoge staatsschuld.<\/p>\n\n\n\n
Dat landen als Duitsland, Finland en Oostenrijk \u2013 die ook tegen dat idee zijn \u2013 het prima vinden dat Rutte en Hoekstra de kolen uit het vuur halen, doet nu even niet ter zake. Het probleem is dat politiek korte termijn-denken maakt dat Rutte en Hoekstra zichzelf nu zo klemgezet hebben dat zij niet meer zonder electorale kleerscheuren van mening kunnen veranderen.<\/p>\n\n\n\n
Het is niet alsof de collega-lidstaten niets gedaan hebben om het makkelijker te maken voor Rutte en Hoekstra om toch geloofwaardig een draai te maken. Om t\u00f3ch in te kunnen stemmen met een variatie op Eurobonds zonder dat hun achterban boos wordt. Zo werd de retorische truc bedacht om niet meer te spreken over \u2018obligaties\u2019, maar over \u2018innovatieve financi\u00eble instrumenten\u2019.<\/p>\n\n\n\n
Eurofudge<\/strong> Een ongeschreven wet is dan dat als bestuurder X het compromis in eigen land het op die manier naar zich toe redeneert om draagvlak te cre\u00ebren, bestuurder Y in het andere land niet bestuurder X gaat afvallen door hem publiek te corrigeren.<\/p>\n\n\n\n Dat de politieke strijd tussen Itali\u00eb en Nederland over het gezamenlijk delen van schuldenlasten echt abnormaal hoog is opgelopen, blijkt wel uit het feit dat zowel de Italiaanse als Nederlandse hoofdrolspelers zich niet aan die beleefdheid houden.<\/p>\n\n\n\n De Italiaanse premier Conte roept zo hard als hij kan in binnen- en buitenland dat eurobonds wel degelijk nog op tafel liggen en, sterker, dat die er gewoon gaan komen, linksom of rechtsom. Daarmee ondergraaft hij de framing van Hoekstra en Rutte. Zij weerspreken dat ten stelligste en blijven het tegenover het eigen kiezersvolk framen als zouden eurobonds van tafel zijn, basta.<\/p>\n\n\n\n Dat belooft wat voor aanstaande donderdag, wanneer de regeringsleiders weer per videocall<\/em> knopen moeten gaan doorhakken over de compromissen die de ministers van Financi\u00ebn onlangs zeer moeizaam bereikten.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Toen Nederland in 2005 een referendum organiseerde over wat in de volksmond de \u2018Europese grondwet\u2019 ging heten, waren voorheen eurokritische bestuurders als premier Jan-Peter Balkenende en zijn minister van Financi\u00ebn Gerrit Zalm ineens hartstikke pro-EU. Nadat ze jaren lang mopperden dat de Europese Unie meer kostte dan opleverde \u2013 steeds herhaalden zij dat Nederland een […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"twitterCardType":"","cardImageID":0,"cardImage":"","cardTitle":"","cardDesc":"","cardImageAlt":"","cardPlayer":"","cardPlayerWidth":0,"cardPlayerHeight":0,"cardPlayerStream":"","cardPlayerCodec":"","footnotes":""},"categories":[8,1133],"tags":[1252,1249,1250,1253,1251,1222,1255],"class_list":["post-5627","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-analyses","category-politieke-communicatie","tag-corona","tag-coronabonds","tag-eurobonds","tag-europeseunie","tag-italie","tag-markrutte","tag-wopkehoekstra"],"yoast_head":"\n
Dit noemt men in Brusselse kringen ook wel een \u2018eurofudge\u2019: je bedenkt een (nieuwe) definitie voor iets dat al bestaat die zo vaag is en waar je dus zo veel kanten mee uit kunt, dat de politici het \u2013 eenmaal weer thuis \u2013 naar zichzelf toe kunnen redeneren. En het compromis dus ook in het meest positieve licht kunnen uitleggen aan de kiezer. Met andere woorden: je bent in werkelijkheid dus wel degelijk door de pomp gegaan, maar voor de eigen kiezers is er door de vage defini\u00ebring ruimte genoeg om het zo te framen<\/em> dat het lijkt alsof jij het pleit gewonnen hebt.<\/p>\n\n\n\n