Jacques Monasch, ambitieuze einzelgänger

Weer gooit PvdA’er Jacques Monasch de kont tegen de krib, en dit keer als lid van een regeringscoalitie die nog maar één zetel meerderheid heeft in de Tweede Kamer.

Schermafbeelding 2016-02-13 om 01.06.41Jacques Monasch, Kamerlid voor de Partij van de Arbeid, is nooit bang geweest om knuppels in hoenderhokken te gooien. Maar de manier waarop en de twijfels over zijn motivatie maken hem niet populair in eigen kring.

Nu neemt hij weer de knuppel ter hand door het lijsttrekkerschap van Diederik Samsom ter discussie te stellen.

De vraag is wat Monasch denkt te bereiken met zijn actie – ruim een jaar vóór de (geplande) verkiezingen en met een regeringscoalitie die nog maar kan bogen op een riskante 76 zetels.

Het zorgt voor extra druk en nervositeit binnen en rondom de PvdA, waarvan de partijtop juist rekent op rust om zich voor te kunnen bereiden op moeilijke verkiezingen. Gedoe als dit leidt alleen maar af en zorgt er vooral voor dat de PvdA wéér niet de ruimte krijgt om het eigen verhaal te vertellen, zo is de gedachte.

Monasch kent een bewogen geschiedenis in de PvdA. Hij was onder andere deelraadslid van de lokale afdeling in de Amsterdamse Pijp. Sinds de jaren ’90 beweegt hij zich in de hogere kringen van de partij en schopte het in 2001 tot campagneleider. Dat was het jaar waarin Pim Fortuyn opstond en de PvdA in 2002 postuum een daverende verkiezingsnederlaag bezorgde.

Monasch schreef een boek over zijn belevenissen als campagneleider waarin hij – in de woorden van andere PvdA-toppers uit die tijd – hardhandig afrekende met iedereen, behalve met zichzelf. Het boek werd hem in PvdA-kringen bepaald niet in dank afgenomen.

Het duurde even voor hij iets van zijn standing terugwon. Het was in de jaren van Wouter Bos als partijleider dat Monasch de banden met regionale PvdA’ers in het noorden van het land aantrok. Met een aantal van hen richtte hij Rode Veren op, een beweging waarin activistische PvdA’ers van divers pluimage zich verenigden. Zij vonden zich in het versterken van de interne partijdemocratie.

Monasch heeft een Friese achtergrond – hij woonde in zijn jonge jaren in Drachten – en dat leverde hem een goede band op met lokale partijdieren.

Hij kandideerde zich als lijsttrekker voor de PvdA in het Europarlement maar verloor nipt. Ook in die campagne gooide hij met knuppels alsof het een lieve lust was. Zo stelde hij voor het partijbureau van de Herengracht in Amsterdam weg te halen en te verhuizen naar Den Haag. Dat was tegen het zere been van nogal wat Amsterdamse PvdA’ers die de locatie in Amsterdam juist erg waardeerden.

Na zijn verlies sprak hij half grappend het vermoeden uit dat er ergens in een kluis in het partijkantoor een enveloppe met “de echte uitslag moet liggen”.

Hij had zich in die jaren toegelegd op het inkopen van Sovjet-realistische kunst uit Rusland voor zijn eigen galerie. Maar niet lang na de verloren strijd om het lijsttrekkerschap voor het Europarlement begon het weer te kriebelen. Hij wilde de Tweede Kamer in en meldde zich als kandidaat.

Van de kandidaatstellingscommissie kreeg hij naar verluid te horen dat er al te veel Amsterdamse kandidaten waren.

Zoals gebruikelijk bij vrijwel alle gevestigde partijen zoekt ook de PvdA naar regionale spreiding van kandidaten. Nogal wat actieve PvdA’ers wonen in de Randstad; net als veel andere partijen hebben ook de sociaaldemocraten moeite met het vinden van goede kandidaten uit de rest van het land.

Geen probleem, pareerde Monasch: hij kondigde direct aan te zullen verhuizen naar Sneek, waar een gat was gevallen. Daarmee was het argument van de kandidaatstellingscommissie weg en zo kwam Monasch op de lijst van de Tweede Kamer voor de verkiezingen van 2010, met Job Cohen als lijsttrekker.

Daar schopte Monasch het al snel tot lid van het fractiebestuur. De buitenwacht schetste het beeld dat hij Cohen moest helpen met diens profilering, maar dat staat haaks op een voorval dat Cohen juist tot aftreden dwong.

Cohen en Hans Spekman spraken zich in een interview uit voor een linksere koers, wat toenmalig Kamerlid Frans Timmermans in het verkeerde keelgat schoot. Hij mailde een schotschrift naar de hele fractie. De mail lekte prompt uit en het resulterende gedoe luidde het einde van Job Cohen in als politiek leider.

Een NRC-journalist liet zich enkele jaren later bij de ontspin-show Politieke Junkies ontvallen dat het Jacques Monasch was die de mail naar hem had gelekt.

Na de eclatante verkiezingsoverwinning van 2012 kwam Monasch terug in de Kamer en kreeg de portefeuille Huurbeleid. Als Kamerlid verdedigde hij jaren lang met verve de huurhervormingen van Rutte-2: de liberalisering van sociale huren en de verkoop van sociale huurwoningen, als gevolg van de verhuurdersheffing waar de PvdA in de regeringsformatie mee instemde.

Daarbuiten bleef het relatief stil.

Na de zomer van 2015, zo ongeveer de periode waarin de PvdA begon na te denken over de nieuwe kandidatenlijst voor de Tweede Kamer, begon Monasch zich weer meer te profileren.

Door een portefeuillewissel in de fractie kreeg hij andere dossiers onder zich – Schiphol, Economische Zaken – en vanaf dat moment zocht hij regelmatiger de publiciteit met bijvoorbeeld dit ingezonden stuk, waarin hij nauwelijks verhulde kritiek leverde op het regeringsbeleid en de koers van zijn eigen PvdA.

In dit radiointerview is hij een stuk minder omfloerst. Hij klapt uit de school over fractievergaderingen, waaruit zou blijken dat “een groot deel” van de fractie tegen het Griekenland-beleid van partijgenoot Jeroen Dijsselbloem is, en bekritiseert openlijk partijleider Diederik Samsom en diens koers met betrekking tot vluchtelingen en integratie – waar de fractie volgens hem niks van wist.

Ook stemde hij als enig lid van de PvdA-fractie vóór een motie van de SGP die de Kamer verplicht tot een tweederde meerderheid bij goedkeuring van van EU-verdragen.

Vandaag staat hij in het Algemeen Dagblad waarin hij een hernieuwd lijsttrekkerschap van Diederik Samsom ter discussie stelt, en aangeeft liever Eberhard van der Laan of Ahmed Aboutaleb te zien als partijleider in de volgende verkiezingen. Dat op de dag van wat een roerig partijcongres belooft te worden.

Samsom reageerde direct door Monasch uit te dagen zichzelf dan ook maar meteen te kandideren als lijsttrekker. Aan Monasch de keuze die uitdaging aan te gaan of publiekelijk ten onder te gaan.

Maar zelfs als hij daarvoor terug deinst heeft hij voor elkaar dat er weer deining ontstaat rondom de PvdA, die er in de peilingen slecht voor staat.

Zijn opmerkingen in het radiointerview over verdeeldheid in de Tweede Kamer-fractie omtrent het vluchtelingenbeleid en de hulp aan Griekenland zijn aanleiding tot prangende vragen aan fractieleden. Steunen die de lijn-Monasch of scharen zij zich achter Samsom?

Eén ding is duidelijk: Jacques Monasch begint acties zelden zonder plan, of in ieder geval niet zonder zich te vergewissen van enige (regionale) steun.

De komende dagen moet duidelijk worden of de manier waarop hij te werk is gegaan de hoenderen juist drijft tot een eensgezind front, achter Samsom, of dat hij een geest uit de fles heeft gelaten die zich niet meer laat vangen.

Samsom wil weer lijsttrekker worden

De kogel is door de linkse kerk: Diederik Samsom wil de kar weer trekken voor de PvdA bij de volgende verkiezingen. Met zijn aankondiging maakt hij het eventuele uitdagers lastig; Lodewijk Asscher laat de beker opgelucht aan zich voorbij gaan. De verkiezingscampagne is begonnen.

Diederik_Samsom,_Stroinkshuis,_Enschede,_2014,_close-upHet was nauwelijks opgevallen, waarschijnlijk vanwege het late tijdstip. Maar in de nacht van afgelopen zondag op maandavond begon de campagne voor de volgende verkiezingen voor de PvdA. Toen, in het Radio1-programma De Overnachting, liet Diederik Samsom zich ontvallen dat hij nog een keer de kar wil trekken voor de partij. Samsom’s aankondiging maakt een tegenkandidatuur vrijwel kansloos. “Samsom wil weer lijsttrekker worden” verder lezen

Laat het CPB verkiezingsprogramma’s blijven doorrekenen

Moet het CPB verkiezingsprogramma’s van politieke partijen blijven doorrekenen? Ja, en het SCP en PbL erbij betrekken. Zo kunnen kiezers tijdens verkiezingscampagnes zich een goed oordeel vormen en de rekenmodellen worden beter.

huilendkindjeHet Centraal Plan Bureau (CPB) moet verkiezingsprogramma’s gewoon blijven doorrekenen en politieke partijen moeten hun hypocriete krokodillentranen achterwege laten. Wie zich stoort aan de beperkte modellen van het CPB moet boter bij de vis geven en eindelijk voorstellen het CPB te fuseren met het Sociaal Cultureel Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving. “Laat het CPB verkiezingsprogramma’s blijven doorrekenen” verder lezen

Pieter Hilhorst, De Blije Gladiator

Schermafbeelding 2015-11-08 om 13.32.23Pieter Hilhorst schreef een ongenadig openhartig boek over zijn periode als wethouder en lijsttrekker voor de Partij van de Arbeid in Amsterdam. Het is verplicht leesvoer voor eenieder die de politiek in wil om iets te veranderen. Vooral omdat je leert hoe je dat níet moet doen. Hilhorst’s verhaal over zijn anderhalve jaar in de politiek is dat van valkuilen, onverwijtbare naïviteit, hoop, vertwijfeling en drama. En ja, hij had nooit zo aan zijn avontuur moeten beginnen. “Pieter Hilhorst, De Blije Gladiator” verder lezen

Het eindresultaat geldt – altijd.

In de politieke communicatie gaat het uiteindelijk om het verhaal zoals dat in de media of elders verschijnt. Het echte verhaal, waar het ooit mee begon, kan anders zijn. De insteek is veranderd of de framing pakt totaal anders uit. Ook ik krijg wel eens het verwijt dat ik iets niet goed gezien heb, want “het zit anders”. Welnu, beste klager, dat maakt niet uit: als het anders in de krant komt dan jij wilde, dan is het ergens dus fout gegaan. En sorry, daar ben jíj toch echt verantwoordelijk voor. “Het eindresultaat geldt – altijd.” verder lezen

VVD vol op het orgel

Schermafbeelding 2015-10-11 om 00.56.07

Met de hete adem van de PVV in de nek en het maatschappelijke debat waarin de vluchtelingencrisis centraal staat, gaat de VVD in het offensief. Omdat Mark Rutte als premier beperkt is in zijn bewegingsruimte is het Halbe Zijlstra die de cavalerie leidt, in een poging zich de PVV van het lijf te houden en het initiatief in de publieke discussie naar zich toe te trekken. Daarbij laat de partij alle scrupules varen; angsten die leven onder kiezers worden maximaal versterkt. “VVD vol op het orgel” verder lezen

Geenpeil legt extra druk op politiek

Als straks blijkt dat Geenpeil genoeg ondertekenaars heeft om een raadgevend referendum af te dwingen, komt er extra druk te liggen op politiek Den Haag. De jongens en meisjes van Geenstijl zouden niets liever zien dan dat de meerderheid in de Tweede Kamer de uitslag van het referendum naast zich neerlegt. Dan knalt pas écht de kurk van de champagne in Amsterdam-Noord.

“Geenpeil legt extra druk op politiek” verder lezen

Raadsenquête wordt hopelijk enquête over de raad

Schermafbeelding 2015-09-07 om 21.38.46Als bepaalde partijen in de Amsterdamse gemeenteraad er op uit waren om middels de raadsenquête over de stadsfinanciën nog eens lekker hun gram te halen over vorige bestuurders, dan zouden ze wel eens van een koude kermis thuis kunnen komen. Als dit een serieuze enquête is, ontkomen de gemeenteraadsleden er niet aan ook hard te zijn over het eigen functioneren. “Raadsenquête wordt hopelijk enquête over de raad” verder lezen

Vertel wat je wél bent, niet wat je niet bent

dijssPvdA’er Jeroen Dijsselbloem krijgt na de deal met Griekenland kritiek uit eigen kring: hij zou ‘neo-liberaal’ zijn, een ‘kille technocraat’ die ‘geen sociaal-democraat’ is. Dat probeert hij te pareren in een interview. Daarin maakt hij een klassieke fout: in plaats van het belichten wat hem politiek motiveert, wat zijn ideologische ijkpunten zijn, schildert hij het contrast met een ander. Zo weet de lezer nog steeds niet wat Dijsselbloem drijft. “Vertel wat je wél bent, niet wat je niet bent” verder lezen

Het Pad Naar Rutte-III

March to war

  • Verkiezingen moeten volgens de Kieswet na minimaal 83 dagen gehouden worden.
  • Kandidatenlijsten voor de Tweede Kamer moeten binnen 40 dagen gereed zijn.

Bovenstaande betekent dat medio mei de kandidatenlijsten ingeleverd moeten zijn. Indien de maximale termijn voor verkiezingen wordt aangehouden (dit kan natuurlijk altijd korter), zullen de Tweede Kamerverkiezingen medio juli plaatsvinden — nog net voor de grote zomervakanties.

Het demissionaire kabinet draagt — met of zonder PvdA-bewindslieden, maar waarschijnlijk zonder — ondertussen vooral zorg voor de uitvoering van de hervormingen van Rutte-II en een door de Kamer geamendeerde begroting voor Prinsjesdag.

Vanaf eind juli starten (bij geschikte meerderheid) de onderhandelingen tussen VVD, D66 en CDA, en anders VVD, D66 en SP. Met wat geluk kan Rutte-III nog net op tijd voor Prinsjesdag aantreden met opnieuw een ambitieuze hervormingsagenda, waarna het werk aan een nieuw belastingstelsel serieus kan beginnen en Nederland vanaf 1 januari keurig met een missionair kabinet van start kan met het voorzitterschap van de Europese Unie.