in Analyses, Formatie, Voorpagina

Ferrier en Koppejan zijn machteloos

“Wilders gaat nog van ons horen”, zei Ad Koppejan in het TV-programma Nieuwsuur. “We hebben een heel krachtige positie”, voegde Kathleen Ferrier daar aan toe. Dreigende taal van twee voormalige rebellen van de CDA-fractie die nog niet door hebben dat ze zichzelf  irrelevant maakten op het moment dat ze toegaven aan Verhagen.

Nadat Ferrier en Koppejan op dinsdag 5 oktober alsnog en zonder concrete voorbehouden hun fiat gaven aan het minderheidskabinet van CDA en VVD met gedoogsteun van de PVV, zei beoogd premier Mark Rutte dat het kabinet nu de steun heeft van “76 zetels in de Kamer”. Hij bedoelde daarmee vast niet dat dit mogelijk werd door de twee zetels van Ferrier en Koppejan, maar door de twee zetels van de SGP.

Want Koppejan en Ferrier hebben met hun fiat Rutte en Verhagen de vrije hand gegeven om hen te kunnen negeren. De twee zetels van de SGP, een partij die bereid is steun te verlenen aan het minderheidskabinet, neutraliseren de macht die uitgaat van de twee zetels van de voormalige CDA-rebellen. En dat is allemaal de schuld van Ferrier en Koppejan zelf.

Dat zit zo. Toen de twee CDA-fractieleden nog in verzet waren, keken Rutte en Verhagen al naar de mogelijkheid van steun van de SGP. Er werd op de achtergrond gesproken met de fundamentalistische protestanten. Officieus werden toezeggingen over gedoogsteun gedaan. Maar alleen toezeggingen en, zoals Ab Klink het omschreef, “de veronderstelling dat de SGP steun verleent” zouden niet voldoende zijn voor goedkeuring van de koningin.

Maar net zoals de VVD en het CDA een gedoogakkoord moesten uitonderhandelen met de PVV, zo zouden de partijen van de koningin dat ook hebben moeten doen met de SGP. Dat zou binnen de VVD tot fel verzet hebben geleid, veel meer nog dan de akkoorden met de PVV teweeg brachten. Op dat gevecht zat Rutte niet te wachten.

In 2003 haalden vele VVD’ers ook al de neus op toen partijleider Gerrit Zalm – zelf met forse tegenzin – flirtte met de SGP en de Christenunie. Destijds was het slechts aas om D66 binnen te hengelen, wat lukte. Nu zou de VVD voor het echie met de SGP in zee moeten gaan, een gruwel voor zichzelf serieus nemende liberalen.

Maar dat probleem hebben Ferrier en Koppejan nu weggenomen voor Rutte. Hij hoeft niet meer officieel te onderhandelen met de SGP maar kan alles in het vage houden en in achterkamertjes afdoen, want op papier is er met de zetels van Ferrier en Koppejan nu een meerderheid in de Kamer voor het minderheidskabinet. Daarmee is een fiat van de koningin een feit en zijn de moeilijkheden opgelost.

Ferrier en Koppejan hebben zichzelf met hun actie overbodig gemaakt. In hun naïviteit dachten ze serieus dat Verhagen en Rutte zich de komende jaren afhankelijk zouden willen maken van de grillen van de twee bokkige CDA’ers. Maar Rutte en Verhagen zijn niet gek. Ze maakten gebruik van de naïviteit, openden een valkuil en Koppejan en Ferrier tuimelden er met open ogen in.

Als de twee straks met veel bombarie in de media tegen een onderdeel uit het gedoogakkoord stemmen, zijn daar de twee stemmen van Cees van der Staaij en Elbert Dijkgraaf die het kabinet op de been houden. Ferrier en Koppejan staan machteloos schreeuwend aan de zijlijn. Dat zullen de dames en heren in de media snel door hebben, waarna de opstand van Kathleen Ferrier en Ad Koppejan nog slechts een voetnoot in de geschiedenisboekjes is.

En misschien zelfs dat niet eens.

(Afbeelding: houtgravure ‘De Tweede Defenestratie van Praag’, Creative Commons)