in Analyses, Meningen, Voorpagina

Rutte hoopt op Duitsland

Mark Rutte wil Nederland BV saneren. Er moet 18 miljard euro aan bezuinigingen gevonden worden. In de praktijk zal het er op neer komen dat het leven duurder wordt. Consumenten zullen minder geld over houden om uit te geven, en dat terwijl de overheidsuitgaven fors omlaag gaan. De economische groei zal daarom uit de export moeten komen, vooral die naar Duitsland. De inkomsten uit de uitvoer moeten de plannen van Rutte stutten. Maar wat als die export tegenvalt?

Met enige bewondering kijkt Mark Rutte naar wat er aan de andere kant van het Kanaal gebeurt. In Groot-Brittannië snijdt de Conservatief-Liberale regering op radicale wijze in de overheidsuitgaven. Dat wil Rutte hier ook wel. De VVD stelde in het verkiezingsprogramma voor de komende regeerperiode 20 miljard euro te willen bezuinigen. Dat gaat niet helemaal lukken: de VVD, het CDA en de PVV kwamen in hun intentieverklaring 18 miljard euro overeen.

De grootste bezuinigingen op overheidsuitgaven zullen vermoedelijk vallen in de sfeer van de sociale zekerheid en de zorg. Zo wordt het eigen risico verhoogd en gaan er – als het aan de VVD ligt – veel zaken uit het basiszorgpakket. Uitkeringen worden verlaagd dan wel bevroren, inkomensvoordelige regelingen (vanuit de overheid) op de helling.

Dit alles zal zorgen voor een verplaatsing van de lastendruk vanuit de overheid naar de individuele burger. Dat betekent uiteindelijk dat de burger minder geld in de knip zal hebben. Dat komt niet goed uit voor de fragiele economie.

Rutte zou een stuk voorzichtiger te werk zijn gegaan als Nederland alleen van consumentenuitgaven had geleefd. Maar gelukkig is daar de exportmachine van Duitsland, die een niet te stillen honger naar grondstoffen, hoogwaardige productiemachines en halffabrikaten heeft. De uitvoer naar de oosterburen is goed voor meer dan een kwart van de totale Nederlandse export.

De Duitse export trok de afgelopen twee kwartalen verder aan, met name dankzij hoge vraag naar luxeproducten uit Azië, waar steeds meer mensen meer geld overhouden. Duitse bedrijven moesten voorraden aanvullen, eerder in de mottenballen gelegde fabriekshallen werden weer geopend, nieuwe en vervangende machines waren nodig.

De schatkist profiteert van de exporten uit belastingen, im- en exporttarieven en BTW. De bedrijven die naar Duitsland exporteren houden personeel in dienst, of nemen juist mensen aan vanwege de toegenomen vraag. Allemaal positieve ontwikkelingen die Rutte goed kan gebruiken om een dip in de koopkracht van Nederlanders als gevolg van zijn maatregelen op te vangen.

Maar het zijn ook gevaarlijke ontwikkelingen, omdat ze oncontroleerbaar, niet in de hand te houden zijn. De wereld gaat, dankzij de hervonden bezuinigingslust van overheden, een nieuwe economische dip tegemoet. Die wordt zeer waarschijnlijk bij lange na niet zo ernstig als de korte maar heftige recessie van 2008 en 2009, maar toch: er zullen meer bedrijven zijn, ook in Azië, die de hand op de knip gaan houden omdat er minder vraag zal zijn naar hun producten.

Dat gaat Duitsland merken, en dus Nederland ook. De vraag is alleen in welke mate. Vermoedelijk zal het in de aanloop naar het vierde kwartaal nog wel meevallen, maar daarna, in 2011, kunnen er magere tijden verwacht worden.

Het is te hopen dat Mark Rutte en Maxime Verhagen daar rekening mee houden in hun bezuinigingsoverwegingen.

  1. “Dit alles zal zorgen voor een verplaatsing van de lastendruk vanuit de overheid naar de individuele burger.”

    Dit betekent dus dat mensen die financieel veel kunnen hebben niet zoveel last zullen hebben (zoals afgelopen jaren onder Bakellende ook het geval was) en mensen die het al zwaar hebben nog zwaarder zullen krijgen. Oftewel de spanningen zal voor een grote groep mensen stijgen, meer onrust en dus wordt zo de potentiële PVV kiezers opgestuwd. Want als je het zelf zwaar hebt wil je van je ballast af. En welke partij zegt van de ballast af te willen? Juist.

  2. Het is opmerkelijk dat de VVD zijn vertrouwen richt op de vraag van onze Duitse vrinden. Laat de economische crisis nou een gevolg zijn van vraaguitval binnen Europa; een gesloten economie waarbinnen centrale coördinatie niet zo gek zou zijn. Want inderdaad, wat als Duitsland minder behoefte heeft aan Hollandsche waar? Het zal mij benieuwen!

    (Tijdens de Europese verkiezingen had de VVD overigens totaal geen aandacht voor vraaguitval binnen de EU.)

  3. Ik ben altijd verbaasd dat politici zulke waardeloze economen zijn. Laten we nu net deze crisis goed doorgekomen zijn omdat iedereen is blijven investeren. Bezuinigen is prima, maar alleen als dit niet leidt tot hogere kosten elders.
    Mark, stop toch met die heilloze weg en laat je nu eens goed adviseren.

Reacties niet toegestaan.